Stærstu við­skiptatækifæri gervi­greindar

Gervigreindin heldur áfram að blómstra í grasrótinni og flest okkar nota hana daglega við ýmis verkefni. Mikilvægt er þó að stjórnendur kveiki á perunni gagnvart þeirri staðreynd að markviss innleiðing gervigreindar, þannig að hún gagnist allri starfseminni og skili ávinningi í reksturinn og afkomuna, er alls ekki tækniverkefni. Miklu fremur er hún stjórnunarverkefni sem krefst skýrrar sýnar og samþættingar við stefnu fyrirtækja.

Tæknibylting hefur sjaldan búið til jafn stór viðskiptatækifæri og gervigreindin er núna að skapa fyrir okkur. En ef fyrirtæki ætla að skapa raunverulegt virði fyrir starfsemi sína, þá þarf viðskiptahliðin að vera leiðandi í sjálfbærri nýtingu hennar. Allt of margir stjórnendur standa enn í þeim misskilningi að tæknideildin eigi að sjá um þessa hluti og átta sig ekki á tækifærunum og þar með fara tækifæri á viðskiptahliðinni forgörðum.

Þrjár tegundir nýtingar

Til nánari útskýringar, þá er þægilegt að skoða stöðu fyrirtækja í gervigreind með því að skipta nýtingunni í þrjá flokka:

1. Einstaklingsmiðuð notkun

2. Hópar skapa sameiginlegan ávinning fyrir teymið

3. Fyrirtækið smíðar heildrænt virði fyrir allt starfsfólk og reksturinn

Einstaklingsmiðuð notkun er frekar einföld í greiningu. Gervigreind er notuð í afmörkuð verkefni. Sumt starfsfólk er orðið leikið í að nota gervigreind og oft komið með tengingar inn í kerfi og mögulega staka erindreka (agents).

Í sumum fyrirtækjum eru hópar farnir að vinna saman við að samnýta gervigreind innbyrðis. Ágætt dæmi er teymi forritara sem notar gervigreind við hugbúnaðarþróun og samnýtir verklag þar sem gervigreind nýtist á ólíkum stigum þróunarinnar. Þar skila samlegðaráhrif og bætt nýting sér í virði fyrir allt teymið, en sérhæfð síló myndast og illa gengur að dreifa þekkingu þaðan.

Mjög fá fyrirtæki eru hins vegar farin að nota gervigreind þannig að hún nýtist fyrir alla skipulagsheildina. Nýja leiðin er framsýn nýting gervigreindar og í þeim tilvikum beita fyrirtæki ferlamiðaðri nálgun og gervigreindin sjálf er undir stjórn þeirra sem eru á viðskiptahliðinni. Þar er tryggt að erindrekar séu sameiginlegir og skili virði þvert á fyrirtækið í stað þess að hjálpa einstaklingum aðeins með stök verkefni. Unnið er samkvæmt skýrri sýn, sem er grundvölluð á stefnumarkandi ákvarðanatöku.

Samþætting öryggis og viðskipta

Í flestum tegundum rekstrarumhverfis skiptir áhættustýring, hlíting og gagnaöryggi gríðarlegu máli. En ef við einblínum eingöngu á ógnir og viðbrögð við þeim er hætta á að við sjáum ekki skóginn fyrir trjánum. Innleiðing á nauðsynlegum reglugerðum á borð við NIS-2, DORA og GDPR hefur vissulega alls staðar leitt í ljós að ábyrgðin á öruggri nýtingu upplýsingatækni liggur hjá yfirstjórn hvers vinnustaðar. En við þurfum aftur á móti að taka skrefið lengra og samþætta þessa öruggu nýtingu við sýn fyrirtækisins, þannig að viðskiptatækifærin blómstri samhliða sem aldrei fyrr.

Stigskipt nálgun til árangurs

Til að ná árangri án þess að stefna öryggi í hættu er hægt að taka stigskipta nálgun:

• Stefna setur rammann og leikreglurnar efst í pýramídann. Þess vegna viljum við byrja hér og tryggja að yfirstjórn fyrirtækisins stýri ferðinni, en ekki tæknifólkið.

• Á ferlastiginu greinum við bæði tækifæri og áhættu, sem gerir okkur kleift að velja og forgangsraða verðmætustu verkefnunum.

• Á framkvæmdastiginu leysum við sum þessara verkefna með gervigreind og byggjum með tímanum upp samþætt kerfi erindreka með ferlamiðaðri nálgun.

Með þessu byggjum við upp verkvitið innan fyrirtækisins og eflum hlítingu samhliða. Útkoman verður stigvaxandi ferli þar sem virðið eykst jafnt og þétt og gervigreindin verður undir öruggri stjórn viðskiptahliðarinnar fyrir alla skipulagsheildina.

Höfundur er forstjóri APRÓ.

Skoðunargreinin birtist í Viðskiptablaðinu þann 9. september 2026